همون طوری که در پست های قبل اشاره کردم یک موضوع جدید به محتویات مطالب این وبلاگ اضافه می کنم با عنوان مهندسی برق که به درج مقالاتی در این زمینه خواهد بود.

نخستین موسسه برق تجاری در سال ۱۸۸۲ میلادی (۱۲۶۱ شمسی) توسط توماس ادیسون برای تامین روشنایی یکی از خیابان های شهر نیویورک افتتاح و فقط سه سال بعد (۱۲۶۴) اولین مولد برق (با توان تقریبی ۳ کیلو وات) در زمان ناصرالدین شاه قاجار به ایران وارد شد. ۱۸ سال بعد از آن یک دستگاه مولد برق با توان ۱۲ اسب بخار برای تامین روشنایی حرم مطهر حضرت امام رضا (ع) در زمان مظفرالدین شاه قاجار نصب شد. در سال ۱۲۸۵ شمسی تقریبا ۶ ماه بعد از صدور فرمان مشروطیت کارخانه برق حاج امین الضرب آماده بهره برداری و بر طبق اعلامیه ای آماده پذیرش مشترکان بخشی از تهران آن دوران شد. این موسسه تحت نام "دایره روشنایی تهران" زیر نظر بلدیه اداره می شد. در سال ۱۳۱۶ "موسسه برق تهران" که بعدا به "اداره کل برق تهران" تغییر نام یافت ، زیر نظر شهرداری ، بهره برداری از نیروگاه ۶۰۰۰ کیلو وات اشکودا را به عهده گرفت. در سال ۱۳۲۸ "بنگاه مستقل برق تهران" که بعدا در سال ۱۳۳۱ به "بنگاه برق تهران" تغییر نام یافت ، تحت نظر وزارت کشور فعالیت های مربوط به برق را عهده دار شد. در سال ۱۳۳۲ دو واحد دیزل ۲۰۰۰ کیلو وات و در اردیبهشت ۱۳۳۵ یک دیزل ۱۹۰۰ کیلو وات و در اسفند همان سال یک دیزل ۱۰۰۰ کیلو وات مورد بهره برداری قرار گرفت.

در مرداد ۱۳۳۸ نیروگاه طرشت با چهار واحد توربین بخار هر یک به قدرت ۱۲۵۰۰ کیلو وات مشغول به کار شد ، به طوری که در پایان سال مذکور مجموع ظرفیت ژنراتورهای نصب شده در تهران به ۷۸۳۰۰ کیلو وات رسید.

به علاوه از سال ۱۳۲۸ به بعد شرکت های مختلفی که عهده دار سرویس برق به مشترکین بودند ، در گوشه و کنار تهران مشغول فعالیت شدند که مجموع ظرفیت نصب شده مولد های آن ها به حدود ۴۰۰۰۰ کیلو وات بالغ می شد.

در سال ۱۳۴۱ به منظور تشکیل شرکت های برق ناحیه ای برای تولید و توزیع برق ، سازمانی به نام "سازمان برق ایران" ایجاد شد. در اسفند ماه ۱۳۴۲ از ادغام سازمان های برق ایران ، آب و برق خوزستان ، آب و برق کرج ، آب و برق منطقه سفید رود ، آب و برق آذربایجان ، آب تهران و بنگاه مستقل آبیاری ، "وزارت آب و برق" ایجاد شده و وظیفه تامین آب و برق کشور به عهده آن گذاشته شد.

پس از تشکیل این وزارتخانه و با ایجاد شرکت های منطقه ای آب و برق ، زمینه فعالیت در سراسر ایران گسترش یافت و با پایه گذاری شرکت های مشاور ، پیمانکار و خدماتی ، راه تکامل پیمود. با تصویب قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب ، علاوه بر تامین آب شهری ، وظایف مربوط به ایجاد و بهره برداری از شبکه توزیع شهری ، جمع آوری ، تصفیه و دفع فاضلاب خانگی به واحد های تابع وزارت نیرو واگذار شد. در سال ۱۳۴۶ به وزارت آب و برق اجازه داده شد تا کشور را از نظر تامین برق ، بدون الزام به پیروی از تقسیمات کشوری به مناطقی تقسیم و به تدریج نسبت به تاسیس شرکت های برق منطقه ای اقدام کند.

در سال ۱۳۴۸ نیز شرکت توانیر با مسئولیت توسعه تاسیسات تولید ، انتقال و عمده فروشی برق تشکیل شد. در ۲۸ بهمن ۱۳۵۳ با محول کردن برنامه ریزی جامع و هماهنگ کردن فعالیت انرژی در سطح کشور به وزارت آب و برق ، این وزارت به وزارت نیرو تغییر یافت و در همان سال و سال بعد تغییراتی در اساسنامه شرکت توانیر ایجاد شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با شرایط جدیدی که در صنعت برق از نظر کمی و کیفی ایجاد شد ، مساله تغییرات در ساختار صنعت برق اهمیت ویژه ای یافت. سرانجام شرکت توانیر در مهر ماه سال ۱۳۷۴ به سازمان مدیریت تولید انتقال نیروی برق ایران (توانیر) تبدیل و وظایف و ماموریت های معاونت امور برق وزارت نیرو به این سازمان محول و پست مدیر عامل این سازمان به معاونت امور برق داده شد.

بالاخره در جلسه مورخه ۲۷/۹/۸۱ هیئت وزیران بنابر پیشنهاد وزارت نیرو و تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و وزارت امور اقتصادی و دارایی در ساختار شرکت توانیر تغییراتی ایجاد و اساسنامه آن به نام شرکت مادر تخصصی مدیریت تولید ، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر) به تصویب رسید.